کاکتوس ها در ابتدا تنها در شمال و جنوب و نواحی مرکزی آمریکا رشد می کرند اما امروزه در بسیاری ا ز مناطق گرم و خشک جهان توسط مردم پراکنده شده اند . کاکتوس ها طی طوفانهای ناگهانی آب را ذخیره کرده و آب ذخیره شده را طی ماه ‌ های خشک سالی به مصرف می رسانند. بیشتر کاکتوسها ‌ ریشه های عمیقی داشته و ساقه شبکه مانندی دارند که به ‌ عنوان ‌ منبع ذخیره آب عمل می کنند ساقه کاکتوس توسط ‌ تیغ هایی محافظت می شود. معمولاً کاکتوسها برگ های خیلی کوچکی داشته و یا اصلاً برگ ندارند .

كاكتوسها از جمله جذابترين و متنوع ترين گياهان خانگي هستند . اكثر انواع كاكتوس حتي در دست يك صاحب تازه كار، به راحتي رشد ميكنند . هرچند كاكتوسها در تمام مدت سال در گل فروشيها، فروشگاههاي لوازم خانگي و حتي سوپرماركتها به فروش ميرسند، اما بهترين فصل تهيه آنها تابستان است .

زیر خانواده های کاکتوس

کاکتوس ‌ ها به سه ‌ گروه زیر تقسیم می ش وند :

- زیر خانواده پرسکیه Pereskia ؛

- زیر خانواده اوپنسیه Opuntia ؛

- زیر خانواده سرئه Cerea

توجه داشته باشید که تعدادی از کاکتوس ها مثل اکینو کاکتوس و ... در این ‌ طبقه بندی قر ‌ ار نمی گیرند .

زیر خانواده پرسکیه Pereskia

در خاک معمولی با PH حدود 5 / 6 – 5 / 7 نگهداری می شوند و قلمه های ساقه این گیاهان ‌ براحتی در ماسه ریشه دار ‌ می شوند ( برای تکثیر مشکلی ندا رند ). 

زیر خانواده اوپنسیه Opuntia

کاکتوس های اوپنسیه به فارسی کاکتوس های راکتی نامیده می شوند . که در برگیرنده انواع کاکتوس های برگ پهن، راکتی، زرد، راکت درشت و کوچک هستند . ‌ این دسته از کاکتوس ها گاهی در ‌ مناطق گرمسیری میوه های خوراکی تولید می ‌ کنند که مصارف دارویی دارد .

زیر خانواده سریوس cereus

کاکتوس ‌ های کشیده و مخروطی در زیر خانواده سریوس قرار دارند . این دسته از کاکتوس ‌ ها در مناطق سردسیری در فضای گلخانه ها ‌ قابل حفاظت و نگهداری می باشند . این گیاهان بدلیل خارهای گزنده و حساسیت زا ‌ ایجاد مشکل می کنند پس در منازل از دسترس بچه ها دور نگه دارید . مامیلاریا از جمله کاکتوس ‌ های کوچک و ریز هستند که گل دهی منظم هر ساله دارند . این کاکتوس بسیار کوچک و دارای ‌ فرم دایره ای کوچک هستند . گیاه گی توپس که به کاکتوس شباهت دارد عیناً شبیه یک تخته سنگ است که از وسط آن یک گل خارج شده است ( شبه کاکتوس ).

پرورش کاکتوس ها

ترکیب خاکی کاکتوس ‌ ها، باید شنی رسی و درصد بیشتری از شن یا سنگریزه باشد . ‌ کاکتوس ها آبیاری منظم و با فواصل بیش از گیاهان معمول نیاز دارند و بسته به سرعت رشد و فصل، تعداد و فواصل آبیاری ‌ تنظیم می شود . کاکتوس ‌ ها در مناطق گرم و پر نور ‌ رشد می کنند زیرا بومی آمریکای لاتین هستند . کاکتوس ‌ ها به نور زیادی احتیاج دارند و در محیط ‌ های کم نور معمولاً ر شد علفی می ‌ کنند و ‌ منظره ظاهری آن ها از حالت کاکتوس بودن خارج می ‌ شود .

تکثیر کاکتوس ها

- جنسی؛ - غیر جنسی . ‌ بعضی از کاکتوس ها نظیر مامیلاریا گل دهی منظم هر ساله دارند . بذر سیاه رنگ کوچک تولید می ‌ کنند. ‌ بعضی دیگر از کاکتوس ها نظیر زیئو کاکتوس که گل ‌ های بسیار کم دوامی دارند تولید بذرک متری می ‌ کنند .

تکثیر بذری کاکتوس ها

عموم کاکتوس ‌ ها بذرهای بسیار ریز با قوه نامیه نسبتاً کوتاه دارند . نکات مهم در کشت بذری کاکتوس : - بذرها قوه نامیه مناسبی داشته باشند؛ یعنی تعداد جوانه زنی گیاه در زمان معین به اندازه قابل قبول باشد؛ نحوه کشت طوری باشد که بذرهای ریز بتوانند جوانه بزنند . بنابراین کاکتوس ‌ ها را در سبدهای پلاستیکی کم عمق با یک خاک بسیار سبک ( ترجیحا پیت ماس ) کشت می ‌ کنند . آبیاری بسترهای کشت در پای گیاه انجام می ‌ گیرد، یا اینکه سبدها را در ظرف ‌ های آبی قرار داده که بتدریج آب را جذب می ‌ ک ند و گیاه و بذرها مرطوب شده و بعد ‌ جوانه می زنند . مثل هر گیاه دیگر بذرکاری باعث طولانی شدن زمان رشد و نمو و بلوغ گیاه ‌ می شود .

تکثیر رویشی کاکتوس ها

عمده ‌ ترین تکثیر رویشی کاکتوس ‌ ها روش کاتینگ Cutting یا قلمه زدن است . قلمه زدن در کاکتوس به فصل بستگی دارد و بهت رین فصل برای آن اوایل تابستان می ‌ باشد . بطوری که آن ها را در یک بستر سبک و محیط با رطوبت کافی با آبیاری منظم کشت می کنند . اما قبل از اینکه قلمهٔ کاکتوس مخصوصاً کاکتوس ‌ های گوشتی نظیر سرئوس ‌ ها وارد بسترهای کشت شوند باید شیر ابه گیاه را قطع کرد . برای انجام چنین عملی قبلاً قطعات جدا شده یا قلمه ‌ های کاکتوس را به مدت چندین ساعت در معرض تابش مستقیم آفتاب در تابستان قرار می ‌ ‌ دادند تا اینکه جریان شیرابه قطع می شد و ‌ سپس اقدام به کشت آن می کردند . اما امروزه با توجه به این ‌ که ریشه دار کردن گیاهان در کمترین زمان حائز اهمیت است قلمه ‌ ها را در آب ولرم حدود 45 درجه سانتی گراد قرار می دهند . که در نتیجه جریان شیرابه قلمه ها قطع می شود . سپس آنها زا در بستر کاشت قرار می دهند وکار دیگری که بیشتر به ‌ عنوان یک هنر به نظر ‌ می رسد عمل پیوند یا گرافتینگ Grafting در کاکتوس است . ‌ آنچه مسلم است سرئوس ها یا کاکتوس ‌ های ‌ مخروطی، پایه های بسیار خوبی برای بیشتر مامیلاریاها ‌ یا اوپنسیه ها ه ستند .

میوه کاکتوس ها

امروزه میوه کاکتوس به عنوان میوه درجه اول در بعضی از کشورها مورد علاقه مردم است . کشور مراکش به عنوان یکی از بزرگترین صادرکننده این میوه است که مناطق وسیعی را در این کشور در بر گرفته است .